Η ύδραυλις του Κτησιβίου (3ος αι. π.Χ.)
Το πρώτο πληκτροφόρο μουσικό όργανο στον κόσμο

Πρόκειται για το πρώτο παγκοσμίως πληκτροφόρο μουσικό όργανο, το οποίο εφηύρε ο Κτησίβιος τον 3ο αι. π.Χ.

Αποτελείτο από δύο αντλίες παροχής αέρα (τύπου εμβόλου-κυλίνδρου), τον πνιγέα & για τη διατήρηση σταθερής πίεσης αέρα & το πληκτρολόγιο και τους μουσικούς αυλούς. Οι κύλινδροι ήταν τοποθετημένοι εκατέρωθεν του πνιγέα και διέθεταν αντεπίστροφες βαλβίδες που ελέγχονταν αυτόματα από δύο ορειχάλκινα δελφίνια, ενώ τα έμβολά τους κινούνταν παλινδρομικά με τη βοήθεια χειρομοχλών. Ο πνιγέας αποτελείτο από μια ανάστροφη χοάνη, που ήταν βυθισμένη και πακτωμένη σε μικρή απόσταση από τον πυθμένα ενός κυλινδρικού δοχείου με νερό. Στη χοάνη συνέκλιναν οι δύο αγωγοί παροχής αέρα των κυλίνδρων ενώ ένας άλλος αγωγός οδηγούσε τον αέρα με σταθερή πίεση στον συλλέκτη του πληκτρολογίου, καθότι ο πλεονάζων αέρας διέφευγε από τον πυθμένα της χοάνης και, έτσι, εξασφαλιζόταν η σταθερότητα των μουσικών φθόγγων, οι οποίοι εξαρτιόνταν πλέον μόνο από το μήκος των αυλών.

Το πληκτρολόγιο της ανακατασκευασμένης υδραύλεως αποτελείται από 24 πλήκτρα που ελέγχουν ισάριθμες ορειχάλκινες βαλβίδες παροχής αέρα σε 24 ανισομήκεις αυλούς (όπως η ύδραυλις του Δίου), οι οποίοι παράγουν δύο πλήρεις οκτάβες εξαιρετικής ακουστικότητας. Η επαναφορά των πλήκτρων-βαλβίδων επιτυγχάνεται με τη βοήθεια ελαστικών ράβδων από σφενδάμι.

Η ύδραυλις αποτελεί τον πρόγονο του σύγχρονου εκκλησιαστικού οργάνου.

 


 

ΠΗΓΗ: Βιτρούβιος, Περί Αρχιτεκτονικής• Ήρων ο Αλεξανδρεύς, Πνευματικά

Category
Πληκτροφόρα όργανα